Tavuklar kışın neden az yumurtlar? 4 nedeni ve yapılabilecekler
Çiftlik Hayatı
Tavuklar kışın neden az yumurtlar sorusunun kısa cevabı gün ışığıdır. Tavuğun yumurtlaması gün uzunluğuna bağlıdır; sonbaharla birlikte günler kısalınca vücudu yavaşlar ve kümesteki yumurta azalır. Buna sonbahardaki tüy dökümü ve soğuğun harcattığı enerji de eklenince kış aylarında sepet her sabah biraz daha hafif gelir.
Kasım geldiğinde bunu biz de kümeste görüyoruz. Yaz boyunca dolu çıkan folluklar, günler kısaldıkça boş kalmaya başlıyor. Tavuklar hasta değil, iştahları yerinde, ama yumurta eskisi kadar gelmiyor. Bu yazıda bunun nedenlerini ve bu dönemde neler yapılabileceğini anlattık.
Gün ışığı yumurtlamayı nasıl etkiler?
Tavuğun gözü ve beyni ışığa çok duyarlıdır. Gün uzadıkça yumurtlamayı başlatan hormonlar daha çok salgılanır. Bahar ve yaz aylarında tavuklar bu yüzden en verimli dönemlerini yaşar. Sonbaharda günler kısalınca aynı sinyal zayıflar ve vücut yumurta üretimini düşürür.
Kaynaklarda yumurtlamanın iyi sürmesi için günde yaklaşık 14 ila 16 saat ışık gerektiği yazar. Çorum'da kasım ve aralık aylarında gün ışığı bunun epey altında kalır. Doğada bu bir koruma düzenidir: yavru civcivler soğukta değil, havanın ısındığı baharda dünyaya gelsin diye.
Tüy dökümü neden yumurtayı azaltır?
Tavuklar genellikle sonbaharda tüy döker. Eski tüyler dökülür, yerine yenileri çıkar. Tüy büyük ölçüde proteinden oluşur ve tavuk bu dönemde aldığı besinin büyük kısmını yeni tüylerine harcar. Yumurta da protein isteyen bir iştir, bu yüzden tüy dökümü sırasında yumurtlama ya iyice azalır ya da birkaç haftalığına durur.
Kümeste yerde biriken tüyleri görürseniz telaşlanmayın. Tüy dökümü doğal bir dönemdir. Bittiğinde tavuklar daha parlak tüylerle kışa girer, yumurtaya dönüş ise çoğunlukla günlerin yeniden uzadığı zamana kalır.
Soğuk havanın payı ne?
Soğukta tavuk vücut ısısını korumak için daha çok enerji harcar. Yediği yemin bir bölümü ısınmaya gider, yumurtaya ayrılan pay küçülür. Kümesin cereyan alması, suyun donması ya da tavukların gün boyu dışarı çıkamaması da bu düşüşü artırır.
Kümesi ısıtmaya uğraşmaktansa kuru ve cereyansız tutmak daha çok işe yarar. Nemli ve rüzgâr alan bir kümes, kuru ve soğuk bir kümesten daha çok sorun çıkarır.
Tavuğun yaşı da önemli mi?
Evet. Genç tavuklar ilk yumurtlama yıllarında daha düzenli yumurtlar. Yaş ilerledikçe yumurta sayısı yavaş yavaş düşer ve yaşlı tavuklarda kış arası daha uzun sürer. Kümeste farklı yaşta tavuklar varsa kışın yumurtayı daha çok genç olanlar getirir.
Kışın yumurta için neler yapılabilir?
Tavuğun doğasına karşı gelmek mümkün değil ama kışı daha rahat geçirmesini sağlamak mümkün. Köyde bildiğimiz ve uyguladığımız birkaç şey:
- Kuru ve cereyansız kümes: Altlığı (saman ya da talaş) sık sık değiştirmek, nemi azaltır.
- Donmayan su: Tavuk az su içerse az yer. Sabah ve akşam suyu kontrol etmek kışın en önemli işlerden biri.
- Yeterli yem: Soğukta enerji ihtiyacı artar. Tahıl ve dengeli yem eksik olmamalı.
- Güneşli saatlerde dışarı: Hava açıksa öğle saatlerinde tavukları avluya salmak onlara iyi gelir.
- Sabır: Ocak sonundan itibaren günler uzamaya başlayınca yumurta da yavaş yavaş artar.
Büyük üreticiler kümeslerde yapay ışıkla günü uzatır ve böylece yıl boyu aynı miktarda yumurta alır. Kümesinde ışık kullanmak isteyenler bunu yavaş yavaş ve her gün aynı saatte yapmalı; ani değişiklikler tavukları strese sokar.
Yumurta azaldığında ne zaman dikkat etmeli?
Kışın yumurtanın azalması çoğu zaman normaldir. Yine de bazı işaretler başka bir soruna işaret edebilir. Tavuk durgunsa, yem yemiyorsa, ibiği solmuş ya da morarmışsa, tüyleri kabarık ve bir köşede tek başına duruyorsa mesele mevsim değildir. Böyle bir durumda tavuğu diğerlerinden ayırmak ve bir veteriner hekime danışmak gerekir.
Yumurta kabuklarının incelmesi, kırık ya da şekilsiz yumurtalar da dikkat edilecek şeylerdendir. Bu çoğu zaman yemle ilgilidir. Tavukların kalsiyum ihtiyacı için yeme kırılmış yumurta kabuğu ya da istiridye kabuğu eklenebilir.
Kışın yumurta nasıl saklanır?
Yumurta az olunca elinizdekini iyi saklamak daha da önemli hâle gelir. Birkaç basit kural:
- Yumurtayı buzdolabında, kapının değil iç rafların serin bölümünde tutun.
- Sivri ucu aşağıda, kendi kabında saklayın.
- Kabuğu kirliyse saklamadan önce yıkamayın, kullanmadan hemen önce yıkayın.
- Kokusu güçlü yiyeceklerin yanına koymayın; kabuk koku çeker.
Kış yumurtası farklı mıdır?
Yumurtanın sayısı azalır ama yapısı değişmez. Gezen tavuk yumurtasında sarının rengi tavuğun yediğine bağlıdır. Yazın tavuklar yeşil ot ve böcek bulduğu için sarı daha koyu olabilir. Kışın yeşillik azaldığından renk biraz açılabilir. Bu, yumurtanın tazeliğiyle ilgili bir şey değildir.
Kış aylarında köy yumurtası bu yüzden biraz azalır. Tavuk ne kadar yumurtlarsa sofraya o kadar yumurta gelir. Köy yumurtasının nasıl anlaşılacağını merak ediyorsanız köy yumurtası yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tavuklar kışın hiç yumurtlamaz mı?
Çoğu tavuk yumurtlamayı tamamen bırakmaz, sadece azaltır. Tüy dökümü sırasında birkaç hafta hiç yumurtlamayanlar olabilir.
Yumurta ne zaman yeniden artar?
Günler uzamaya başladıktan sonra, genellikle kış sonu ve bahar başında yumurta yeniden artar.
Kışın tavuklara ne verilmeli?
Dengeli yem, yeterli tahıl ve her zaman temiz, donmamış su. Mutfak artıkları verilecekse tuzlu ve bozulmuş olanlardan uzak durulmalı.
Çiftliğimizin köy yumurtasını kış boyunca, tavuklarımız yumurtladıkça ürün sayfamızdan sipariş edebilirsiniz. Kahvaltı sofrasına eşlik edecek köy tereyağımız da sitemizde. Siparişleri Çorum'dan kargoyla başka illere de gönderiyoruz.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Yorum Yap